Usul al-Fiqh
Imam ash-Shafi’i over de Muwatta van Imam Malik
Vraag:
Mijn vraag is: Imam al-Shafi’i zei: “Na Allah’s boek, is Malik’s Muwatta het meest authentieke boek op aarde.” Indien het citaat de indruk wekt dat de Muwatta alle authentieke ahadith bevat, hetgeen imam al-Shafi’i bevestigt, waarom volgde imam al-Shafi’i niet die ahadith en fiqh dan niet?
Land: Pakistan
Antwoord:
Wa alaykum salam wa rahmatuLlahi wa barakatuHu,
Er wordt overgeleverd in Razi’s al-Jarh wa al-Ta’dil vol. 1, pag. 12, op het gezag van Yunus b. ‘Abd al-‘Ala, in Dhahabi’s Tadhkirat al-Huffaz vol. 1, pag. 154, en zijn Siyar vol. 8, pag. 111, in Asbahani’s Hilyah vol. 6, pag. 329, op het gezag van Rabi’ b. Sulayman al-Muradi, van hen allen, dat imam al-Shafi’i zei:
“Er is geen boek van kennis op aarde dat correcter is dan Malik’s Muwatta.”
De viering van de mawlid uit het oogpunt van de Shafi’i school
De viering van mawlid uit het oogpunt van de Shafi’i School
In de huidige eeuw zijn er diverse werken voor en tegen de viering van de geboorte van de Profeet (sall’Allahu ‘alayhi wa sallam) verschenen. In het kort: degenen die tegen deze viering zijn, zijn ofwel volgelingen van een van de vier de scholen [mutamadhhibin] of mensen die deze scholen niet volgen (o.a. sommigen van de hedendaagse Salafiyyah). Het primaire standpunt van beide partijen is dat de viering een handeling is die zowel de Profeet (s.a.w.s.) als zijn metgezellen niet verrichtten. Als antwoord op deze bewering hebben diverse geleerden replieken geschreven. Sommigen weidden onafhankelijke geschriften aan het onderwerp, terwijl anderen het bespraken in grotere werken.
Een andere benadering is vereist om deze beide partijen te antwoorden. De werken van de geleerden uit het verleden volstaan als een antwoord op degenen die de madhahib niet volgen. Samengevat, hun argumenten kunnen als volgt worden weergegeven:
1. Het niet verrichten door de Profeet (sall’Allahu ‘alayhi wa sallam) duidt niet op ontoelaatbaarheid [at-tark la yaqtadi at-tahrim]. De hadith van Khalid ibn Walid (die mutaffaqun ‘aleyhi is d.w.z. Bukhari en Muslim zijn het erover eens dat deze authentiek is) die een hagedis at nadat de Profeet (sall’Allahu ‘alayhi wa sallam) zich daarvan onthield, dient als een overvloedig bewijs om dit punt vast te stellen.
Read MoreEen vraag over mawlid
Vraag:
As-salamu ‘alaykum geachte ‘ulama. Wat zeggen de Shafi’i ‘ulama over de viering van de geboorte van de Profeet (a.s.w.s.)? Is het toegestaan of niet? Sommige mensen zegen dat het een (slechte) bid’ah is. Alle citaten inzake aqwāl van de ‘ulama zijn welkom. Dank jullie.
Antwoord:
Wa ‘alaykum salam wa rahmatuLlahi wa barakatuHu,
Abu Shamah al-Maqdisi schreef een verhandeling die specifiek over bid’ah (vernieuwing/innovatie) ging met de titel al-Baith fi al-Bida wa al-Hawadith. Daarin, op pp. 29-31, besprak hij de mawlid als een goede vernieuwing [bid’ah hasanah].
Ibn Qasim citeerde in zijn super-commentaar op Ibn Hajar’s Tuhfat al-Muhtaj enkele relevante details met betrekking tot de viering van mawlid, zie vol. 7, pg. 424-25. Zijn bron is hoofdzakelijk imam as-Suyuti’s Fatawa. In zijn overwegingen citeerde Ibn Qasim Hafiz Ibn Hajar al-‘Asqalani en zijn mening over mawlid vieringen. Ibn Hajar zei dat de basis van mawlid een vernieuwing is [bid’ah] omdat dit niet werd gedaan door de vroege generaties. Daarnaast zei hij dat mawlid kan bestaan uit goede eigenschappen in overeenstemming met de shari’ah, of omgekeerd, slechte. Daarna zei hij dat indien een mawlid bijeenkomst bestaat uit goede eigenschappen, het dan een goede vernieuwing is [bid’ah hasanah]; en indien niet, dan is het dit niet. Ibn Hajar al-Haytami benaderde de zaak vanuit een vergelijkbaar perspectief in zijn al-Fatawa al-Hadithiyyah, pag. 109.
Read MoreRichtlijnen voor de mu’tamad oordelen in de Shafi’i madhhab
In de naam van Allah, de Meest Genadevolle, de Meest Barmhartige.
Er zijn 5 niveaus van de rang van mujtahid overeenkomstig de Shafi’i madhhab:
1 – Mujtahid mutlaq (absolute mujtahid), d.w.z. imam al-Shafi’i, imam Malik, imam Abu Hanifah en imam Ahmad ibn Hanbal rahimahumullahu ta’ala.
2 – Mujtahid muntasib (een daarbij aangesloten jurist), e.g. Ibn Khuzaimah, Ibn Mundhir, Muhammad Ibn Jarir en Muhammad ibn Nasr, (Tabaqat al-Shafi’iyyah al-Kubra).
3 – Mujtahid al-madhhab, e.g. al-Buwaiti, al-Rabi’, al-Anmati, al-Istikhri , Ibn Abi Hurairah, en al-Sairafi.
4 – Mujtahid al-fatwa wa al-tarjih, e.g. al-Mawardi, Abu Tayyib, al-Tabari, Imam al-Haramayn, Abu Ishaq al-Shirazi, al-Ruyani, al-Rafi’i en an-Nawawi.
5 – Al-Hafiz li l-madhhab en de mufti.
Imam al-Nawawi zei in al-Majmu’: “Indien degene die oordelen uitvaardigt in de Shafi’i madhhab de intentie heeft om de voorkeur (aan iets) te geven, zal het niet toegestaan voor hem zijn om zich slechts te baseren op een of twee boeken van de voor(af)gaande geleerden of zelfs slechts enkele boeken van de latere geleerden vanwege de excessieve verschillen in hun besluitvorming en voorkeuren. Het is de verantwoordelijkheid van deze mufti om de madhhab van imam al-Shafi’i radiyallahu ‘anhu uit te dragen. Hij kan niet de overtuiging hebben dat wat vermeld wordt in de genoemde boeken de mening is van imam al-Shafi’i of de mening die hij zelf prefereert vanwege de verschillende meningen, en dit fenomeen is niet vreemd voor degenen die zelfs een beetje bekendheid met de madhhab hebben. Er zijn gevallen waarin tien auteurs positief een oordeel velden over bepaalde zaken, maar dat vreemd is met betrekking tot de geprefereerde mening van de madhhab en dat ingaat tegen de meerderheid. Soms gaan ze zelfs in tegen de duidelijke teksten van de imam. Je zult enkele voorbeelden hiervan in dit commentaar zien, indien Allah Ta’ala dat wenst. Ik hoop dat indien dit boek af is, het in staat zal zijn te voorzien (en volstaan) in geen behoefte aan andere boeken en de definitieve madhhab van imam al-Shafi’i, insha Allah ta’ala, zal vormen.” (al-Majmu’ Sharh al-Muhadhdhab, 1:47)
Read MoreOver de Risalah en de Appendices van al-Umm
Vraag:
Mijn vraag gaat over de 9 boeken die normaal gesproken worden toegevoegd aan al-Umm (al-Umm is een boek van imam al-Shafi’i). Worden zij beschouwd als behorende tot de nieuwe school of de oude school van de imam? Ook: welk effect hadden zij in geleerde kringen? En als laatste: tegen wie precies waren de argumenten in al-Risalah gericht?
Samenvattend:
1.) Volgens de populaire riwayah (lezing) werd de Risalah oorspronkelijk geschreven op verzoek van de ‘Iraqi muhaddith, Ibn Mahdi al-Lu’lu’i (gest. 198 H.). De belangrijkste argumenten waren gericht tegen de overheersende tendens in ‘Iraq van enkele ra’y madhhabs inzake hun gebruik van persoonlijke oordeelsvorming ten koste van naqli bronnen van onze gewijde wet (de shari’ah), in het bijzonder zoals gepraktiseerd door degenen in Basra.
2.) De diverse boeken die al-Umm vergezellen, bij onze geleerden bekend als de Appendices [Mulhaqat], bevatten, voor het grootste deel, de qawl qadim (vrij vertaald: de oude school) van de mujtahid imam. Dit komt omdat de meeste Appendices van al-Umm, in feite, werken zijn over ‘ilm khilaf (en niet zuiver fiqh: furu’), en Shafi’i geleerden zijn zich er goed bewust van dat veel van de posities die aangetroffen worden in de khilafiyyah – werken van de mujtahid imam behoren tot de qadim; maar de qawl jadid (vrij vertaald: de nieuwe school), evenals de qawl azhar en de qawl mashhur zijn er ook in aangetroffen. Om die reden dienen ze met extreme voorzichtigheid gebruikt te worden. De bewerkelijke taak van het doorkammen en zeven daarvan aan de “Ashab al-Fatwa wa’l-Tarjih” van de school zoals de imams al-Rafi’i en al-Nawawi tot aan de autoriteiten van de school [Ashab al-Wujuh] zoals de imams al-Qaffal en al-Isfara’ini, en natuurlijk, de onafhankelijke, doch, mujtahids mutlaq muntasib zoals imam al-Muzani; samen maken zij bekend welke betrouwbaar zijn. Dus het gevolg hiervan binnen de rangen van onze fuqaha, in het bijzonder tot aan degenen als imam al-Nawawi, was deze Appendices te gebruiken als indexen (derhalve al seen gereedschapsmiddel) of naslag en verwijzingswerken, naar de hoofdtekst en NIET als de matn (belangrijkste verwijzing) van wat al-Umm is.
De ‘echte’gebruikers van deze Mulhaqat (bedoelende degenen die daarvan kunnen profiteren; dw.z. degenen die weten hoe deze indexen te gebruiken en de context en aanknopingspunten kennen inzake iedere anecdote/mas’alah, bijvoorbeeld, en de nusus van de mujtahid imam kunnen herkennen en nass van mansus kunnen onderscheiden) bestaan tegenwoordig niet langer (en pas daarom op voor degenen die ze gebruiken of zelfs al-Umm correct citeren – tenzij het voor een academische exercitie is of wordt gebruikt als een klemtoon/benadrukking [tawkid] – om een juridisch punt op te noemen met uitzondering van latere juridische oordelen, want de eerdere zijn vaak te compact voor wat betreft duidelijkheid). In feite, na de extensieve ontginning/exploitatie uitgevoerd door onze Ashab al-Tarjih, was er niet langer enige noodzaak voor latere juristen en zelfs zwaargewichten van de muhaqqiqin van de school [Ashab al-Nuzzar], zoals de imams al-Ramli en Ibn Hajar, om naar hen te verwijzen.
Het kan gepast zijn om onszelf hier te herinneren aan de betekenis verkregen uit het vaak geciteerde advies van Ibn Khaldun die waarschuwde tegen de gevaren van “het accepteren van kennis uit boeken waarvoor geen sleutel wordt verschaft door leraren”: “naqlu’l-’ilmi min al-kutubi min ghayri miftahi’l-mu’allimina”.
Moge dit een oorzaak voor fath zijn en een middel om dichtbij de Sleutels te zijn!
al-faqir in Oxford,
Shaykh M. Afifi al-Akiti
22 Muharram 1425
14 -03- 2004
Vertaald en geredigeerd door: Harun ar-Rashid ‘Abd ul-Mujib
Read MoreAḥkām al-Shari’ah volgens de Shāfi’ī school
Aḥkām al-Shari’ah volgens de Shāfi’ī school
Vaktechnische definitie van aḥkām al-shari’ah:
“De woorden van de Wetgever (ash-Shāri’i) die betrekking hebben op de handelingen van de mukallaf in de iqtiḍā, takhyīr en wad’ – vorm(en).”[1]
In de paragraaf over de 6 verplichte onderdelen van de wuḍῡ – de kleine rituele wassing (furῡḍ al-wuḍῡ sittatun, pag. 26 van Nayl ar-Rajā, de sharh [uitleg] van Safīnatu’n-Najā) schrijft shaykh ash-Shāṭirī rahimahullah (moge Allah genade met hem hebben):
Furuḍ is (het) meervoud (jam’) van farḍ (enkelvoud of wāḥid).
Taalkundig of linguïstisch (lughatan) betekent farḍ: naṣīb d.w.z. (onder)deel, aandeel, hoeveelheid, geluk, lot, en lazim d.w.z. noodzakelijk, vereist, verplicht.
In termen van de shari’ah (shar’an of isṭilaḥan) of (vak)technisch betekent farḍ: datgene waarvoor men beloond wordt als men het doet en waarvoor men bestraft wordt wanneer men het (na)laat.
En het (farḍ)[2] is één van de zeven (zogenaamde) aḥkām al-shari’ah[3]:
2. al-mandῡb: aanbevolen / aanbevelenswaardig[4]; er is een beloning als je het doet en er geen bestraffing als je het laat
3. al-muḥarram of ḥarām: verboden; er is een beloning als je het laat en er is een bestraffing als het doet
4. al-makruh: afgekeurd / afkeurenswaardig; er is een beloning als je het laat en er is geen bestraffing als je het doet
5. al-mubāḥ: toegestaan / neutraal; er is geen beloning als je het laat of doet en er is geen bestraffing voor het laten of doen
Deze vijf aḥkām worden standaard genoemd in vrijwel ieder Shāfi’ī fiqh-boek. De twee aḥkām hieronder daarentegen niet.
—————————————————————————————————————–
6. as-saḥīḥ: correct of geldig
7. al-bātil: vals of ongeldig (fāsid betekent hetzelfde volgens de Shāfi’ī school; binnen de Hanafitische school is er een onderscheid tussen deze twee begrippen); dit is het tegengestelde van saḥīḥ
De ‘ulama of fuqahā (geleerden) zijn het er over eens dat ‘ibādāt alleen saḥīḥ of bātil kunnen zijn. Wat betreft transacties (waaronder aktes / uqῡd) heeft de meerderheid van de geleerden dezelfde mening[5].
Alle denkbare en mogelijke menselijke handelingen (mu’amalāt en ‘ibādāt) vallen onder deze aḥkām of met andere woorden: kunnen geclassificeerd worden aan de hand van deze aḥkām.
W’Allahu ‘alam.
Vertaald en geschreven door Harun ar-Rashid ‘Abd ul-Mujib
[1] Fiqhu l-‘ibadat, Einfuhrung in die islamisichen ‘Ibadah-Handlungen, Amir M.A. Zaidan, Islamologisch Institut, pag. 13.
[2] Ook wel wājib genoemd.
[3] De eerste vijf worden ook wel aḥkām at-taklifiyyah genoemd, terwijl de laatste 2 behoren tot de zgn. aḥkām al-waḍ’i.
[4] Hiervoor zijn vele andere termen, zoals bijvoorbeeld sunnah.
[5] Zie Mohammad Hashim Kamali, Principles of Islamic Jurisprudence, pp. 438 e.v.
Read More